Opracowanie nowej, terenowej metody diagnostycznej dla wirusa Schmallenberg (SBV)

Numer projektu: POIR.01.01.01-00-1054/19-00

Projekt diagnostyki terenowej wirusa Schmallenberga (SBV) u przeżuwaczy – test immunochromatograficzny i wektor Culicoides.

O projekcie

Pojawianie się nowych patogenów zagrażających zdrowiu ludzi i zwierząt jest związane m.in. z globalizacją, intensyfikacją handlu międzynarodowego oraz zmianami środowiskowymi. Zjawisko to stwarza potrzebę opracowywania nowych metod diagnostycznych oraz skutecznych strategii kontroli i profilaktyki chorób.

Jednym z takich patogenów jest wirus Schmallenberga (SBV) – wirus przenoszony przez krwiopijne muchówki z rodzaju Culicoides (kuczmany). U dorosłych zwierząt zakażenie może powodować niespecyficzne objawy, natomiast jego szczególnie istotnym następstwem są zaburzenia rozrodu, w tym wady wrodzone u młodych zwierząt oraz poronienia. W Polsce pierwsze zakażenia SBV zdiagnozowano w 2012 roku, a wirus następnie szybko rozprzestrzenił się w populacji przeżuwaczy.

Cel projektu

Celem projektu jest opracowanie szybkiego testu immunochromatograficznego do diagnostyki zakażeń wirusem Schmallenberga (SBV) u przeżuwaczy.

Opracowywany test ma umożliwiać prowadzenie diagnostyki w warunkach terenowych i uzyskanie wyniku w ciągu kilkunastu minut, bez konieczności stosowania specjalistycznego sprzętu i dodatkowych odczynników oraz bez potrzeby transportowania próbek do laboratorium. Założeniem projektu jest również łatwość wykonania badania, dzięki czemu test ma być możliwy do zastosowania przez lekarzy weterynarii oraz hodowców.

Rozwiązanie ma wspierać wczesne wykrywanie zakażeń SBV i tym samym usprawnić diagnostykę choroby u przeżuwaczy.

Zasada działania testu

Opracowywany test wykorzystuje technikę przepływu bocznego (lateral flow) i opiera się na swoistym oddziaływaniu antygenu z przeciwciałem. Test ma postać paska składającego się z części próbkowej, części zawierającej koniugat, membrany nitrocelulozowej oraz części absorbującej. Pasek może zostać umieszczony w plastikowej kasetce z miejscem do naniesienia badanej próbki oraz linią testową i kontrolną.

Po naniesieniu próbki przemieszcza się ona wzdłuż paska dzięki zjawiskom kapilarnym. Jeżeli w próbce obecny jest specyficzny antygen wirusa SBV, wiąże się on z odpowiednim przeciwciałem połączonym z nanoznacznikiem. Powstały kompleks przemieszcza się następnie wzdłuż membrany i jest wychwytywany w obszarze linii testowej przez drugie swoiste przeciwciało, powodując pojawienie się widocznego zabarwienia.

Linia kontrolna służy do potwierdzenia prawidłowego przebiegu testu. Odczyt linii testowej wraz z linią kontrolną pozwala na ocenę obecności wykrywanego antygenu w badanej próbce.

Schemat działania testu immunochromatograficznego do wykrywania antygenu wirusa Schmallenberga (SBV) u przeżuwaczy.
Ryc. 1. Schemat zasady działania testu immunochromatograficznego (lateral flow) do wykrywania antygenu wirusa Schmallenberga (SBV).

Główne cechy opracowywanego testu

  • szybki odczyt wyniku – w ciągu kilkunastu minut,
  • możliwość wykonania badania w warunkach terenowych,
  • brak konieczności stosowania specjalistycznego sprzętu,
  • brak konieczności stosowania dodatkowych odczynników,
  • możliwość wykonania badania bez transportowania próbki do laboratorium,
  • wykrywanie specyficznego antygenu wirusa SBV,
  • prosta obsługa testu.

Finansowanie projektu

Numer projektu: POIR.01.01.01-00-1054/19-00

Program: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014–2020
Poddziałanie: 1.1.1 „Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa”

Całkowity koszt projektu: 1 838 750,00 zł
Wartość dofinansowania: 1 419 500,00 zł

Projekt „Opracowanie nowej, terenowej metody diagnostycznej dla wirusa Schmallenberg (SBV)” jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014–2020.

Fundusze Europejskie – Inteligentny Rozwój, Rzeczpospolita Polska, NCBR oraz Unia Europejska – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.